AYASOFYA MÜZESİ - Hagia Sophia

Ayasofya, Bizans İmparatoru I. Jüstinyen tarafından M.S. 532 - 537 yılları arasında İstanbul'un tarihi yarımadasındaki eski şehir merkezine inşa ettirilmiş bazilika planlı bir patrik katedrali olup, 1453 yılında İstanbul'un fethedilmesiyle Fatih Sultan Mehmet tarafından camiye dönüştürülmüştür ve günümüzde müze olarak hizmet vermektedir. Ayasofya, mimari bakımdan, bazilika planı ile merkezî planı birleştiren, kubbeli bazilika tipinde bir yapı olup kubbe geçişi ve taşıyıcı sistem özellikleriyle mimarlık tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak ele alınır.Eski Yunanca’da “aya sofya” adı “kutsal bilgelik” ya da "ilahî bilgelik” anlamına gelmekte olup, Ortodoksluk dininde Tanrı'nın üç niteliğinden biri sayılır. Bizans döneminde Konstantinopolis Patriği'nin patrik kilisesi ve Doğu Ortodoks Kilisesi’nin merkezi olmuş bulunan Ayasofya, doğal olarak vaktiyle büyük bir “kutsal emanetler” koleksiyonunu içermekteydi. 1453’de kilise camiye dönüştürüldükten sonra Osmanlı sultanı Fatih Sultan Mehmet’in gösterdiği büyük hoşgörüyle mozaiklerinden insan figürleri içerenler tahrip edilmemiş, yalnızca ince bir sıvayla kaplanmış ve yüzyıllarca sıva altında kalan mozaikler bu sayede doğal ve yapay tahribattan kurtulabilmiştir. Cami müzeye dönüştürülürken sıvaların bir kısmı çıkarılmış ve mozaikler yine gün ışığına çıkarılmıştır. Kısaca günümüzde tüm dünya insanları bu mozaikleri görmelerini iki kişiye borçludur: Biri, sanatı seven ve diğer dinlere saygı gösteren Osmanlı sultanı Fatih Sultan Mehmet, diğeri caminin müzeye çevrilmesine ve mozaiklerin tekrar gün ışığına çıkarılmasına karar veren Mustafa Kemal Atatürk'tür. Günümüzde görülen Ayasofya binası aslında aynı yere üçüncü kez inşa edilen kilise olduğundan Üçüncü Ayasofya olarak da bilinir. İlk iki kilise isyanlar sırasında yıkılmıştır. Döneminin en geniş kubbesi olan Ayasofya’nın merkezî kubbesi, Bizans döneminde birçok kez çökmüş, Mimar Sinan’ın binaya istinat duvarlarını eklemesinden itibaren hiç çökmemiştir.
- Dünya’nın en eski katedralidir
- Yapıldığı dönemden itibaren yaklaşık bin yıl boyunca (1520’de İspanya’daki Sevilla Katedrali’nin inşaatı tamamlanana dek) dünyanın en büyük katedrali ünvanına sahip olmuştur. Günümüzde yüzölçümü bakımından dördüncü sırada gelmektedir.
- Dünya’nın en hızlı(5 yılda)inşa edilmiş katedralidir.
- Dünya’nın en uzun süreyle (15 yüzyıl) ibadet yeri olmuş yapılarından biridir
- Kubbesi "eski katedral" kubbeleri arasında çapı bakımından dördüncü büyük kubbe sayılmaktadır.
Kaynak: http://tr.wikipedia.org/

Ayasofya'nın dıştan görünümleri

Meryem Ana mozaiği                           Ayasofya'da melek mozaiği

Ayasofya'da Hz. İsa resmi                   Şadırvan

Hagia Sophia is a great architectural beauty and an important monument both for Byzantine and for Ottoman Empires. Once a church, later a mosque, and now a museum at the Turkish Republic, Hagia Sophia has always been the precious of its time.The mystical city Istanbul hosted many civilizations since centuries, of which Byzantium and Ottoman Empires were both the most famous ones. The city today carries the characteristics of these two different cultures and surely Hagia Sophia is a perfect synthesis where one can observe both Ottoman and Byzantium effects under one great dome.Hagia Sophia was beautifully decorated with mosaics within the centuries during Byzantine period. These mosaics depicted Virgin Mary, Jesus, saints and emperors or empresses. The history of the earliest mosaics is unknown as many of them were destroyed or covered during Iconoclasm. The known ones start from the reestablishment of orthodoxy and reach its height during the reigns of Basil I and Constantine VII.

During the fourth crusade in 1204, Latin Crusaders sacked many Byzantine buildings including Hagia Sophia. Many beautiful mosaics were removed and shipped to Venice. After the Ottoman occupation of Constantinople in 1453, with the transition of Hagia Sophia into mosque, the mosaics were covered whitewashed or plastered. With Fosatti brothers’ restoration in 1847, the mosaics got uncovered and were copied for record. But they still remained covered until 1931 when a restoration and recovery program began under the leadership of Thomas Whittemore.

In 1934, Mustafa Kemal Ataturk ordered that Hagia Sophia would become a museum, the recovery and restoration expanded then. However, many of the great mosaics that Fosatti brothers recorded had disappeared probably with the earthquake in 1894.Hagia Sophia is located in Istanbul Turkey. It is at the European part of the city in Sultanahmet area, nearby Topkapi palace.