AŞIKLI HÖYÜK - AKSARAY

Aşıklı Höyük Aksaray il merkezinden 25 km. gü­neydoğuda, Kızılkaya Köyü sınırları içinde, Melendiz Nehri’nin kıyısında, nehrin oyduğu mağaralar­daki kaya kiliseleriyle ünlü "Ihlara Vadisi"nin 4,5 km. kuzeydoğusundadır. Arazi Miosen Dönem'de volkanik patlamalarla şekillenmiş tüflü, andezitli, riyolitli, bazaltı kayaç­Iardan oluşan yüksek bir platform şeklindedir. Do­ğal etkilerle andezit başlıklı tüflü kayaçların aşın­ması bölgenin özelliği olan “Peri Bacaları”nı oluş­turmuştur. Ayrıca tektonizmanın sonucu çevrede çok sayı­da "doğal cam - volkanik cam" adı verilen obsidi­yen yatakları meydana gelmiştir. Aşıklı'da yaşayan insanlar alet ve silahlarını yapmak için bu obsidi­yen kaynaklarından yararlanmış, bu hammaddeyi obsidiyen kaynakları olmayanlara satarak değiş-to­kuşa dayalı bir ticaretin başlamasına neden olmuş­lardır. Bunun kanıtı, volkanik Göllüdağ yakınında­ki kaynaklardan gönderilen ve Kıbrıs'ta Filistin'de, Suriye'de ve Irak'da aynı çağa ait yerleşmelerde bu obsidiyen aletlerin kullanılması olmuştur. Bugün iç Anadolu'nun bu bölgesi "Volkanik Kapadokya" ola­rak da anılmaktadır.

Aşıklı Höyük Genel Görünüm      Kerpiçli Evler Yerleşim Planı

Aşıklı Höyük Ev İçi Görünüm               Mezolitik Çağ Kazısı

Aşıklı Höyük'te yaşayan insan toplulukları, ilk kez buğday, arpa, mercimek, bezelye gibi bitkileri yetiştirmeye başlayan ilk çiftçiler olmuşlar, hayvan­sal proteinlerini de yoğun bir şekilde yabani koyun, keçi, deve, sığır, domuz, geyik, tavşan ve çeşitli kuşlarla, Melendiz'den balık avlayarak karşılamış­lar, kendilerine özgü av teknikleri geliştirmişlerdir. Av hayvanları arasında yabani atın da saptanması, Anadolu'da atın yerel olarak Holosen dönemde varlığını göstermesi, son derece önemli bir keşif ol­muştur. Yenebilen bitki ve meyve toplayıcılığı da yoğun bir şekilde süregelmiştir. Kerpiç evlerin ta­banları altına gömülü ölülerin iskeletlerinden alı­nan örneklerin DNA analizleri, hayvan ve bitki ka­lıntılarının etütleri, Aşıklı'nın önemli bir biyolojik araştırma alanı olmasına yol açmaktadır.

Aşıklı insanları, bakırı hem sıcakken, hem de so­ğukken işlemeyi keşfetmişlerdir. Bu da metal en­düstrisinin başlangıcı anlamına gelmektedir. Önce­den tasarlandığı anlaşılan yerleşme planıyla, ku­zeydoğudan güneydoğuya doğru uzanan çevre du­varıyla, kerpiç yapılarıyla, bir genç kadının kafata­sında saptanan beyin ameliyatıyla; gene bir başka kadının çenesinde rastlanan otopsi izleriyle, gerek mimarlık gerekse tıp tarihi açısından Aşıklı önemli bir niteliğe sahiptir.

Radyo-aktif karbon ölçümlerine göre günümüz­den 10000 yıl öncesine M.Ö. 8000 yılına tarihle­nen Aşıklı Höyük, yalnız Anadolu için değil bütün eski Ön Asya kültürleri için özgün ve örnek bir yer­dir. Aşıklı'da sergilenen, 10000 yıl öncesine ait bu kültürün, ne Anadolu'da ne de Yakın Doğu'da he­nüz bir benzeri bulunamamıştır.

Kaynak: www.aksaray.gov.tr

İNSANOĞLUNUN İLK EVİ
Adeta tarihin yazıldığı höyükte 4. tabakada yapılan kazılarda Mezolitik dönemin özelliklerini taşıyan yuvarlak evler ve bu evler içinde minik av ve ev aletleri bulundu. Kazıların onursal başkanı Prof. Dr. Ufuk Esin, M.Ö 10 binli yıllara kadar uzanan Neolitik dönemde, insanların mağaralardan çıkarak kendilerine evler yaptıkları ve toplu halde yaşamaya başladıklarını söyledi.
Ancak Aşıklı Höyük’te gün ışığına çıkarılan ve Mezolitik çağın özelliklerini taşıyan geometrik minik aletler ve yuvarlak evlerin ilginç olduğunu ifade eden Esin, evlerde aynı zamanda kuzu, tavşan gibi küçük av hayvanlarının iskeletlerinin de bulunduğunu söyledi.
Esin, şöyle devam etti: “Mezolitik çağda insanlar göçebe yaşıyorlardı. İnsanoğlunun henüz bu çağda yerleşik hayatı tanımadıkları düşünülüyordu. Höyükten çıkan buluntulara karbon 14 testi yapılacak. Test sonucunda bu aletlerin Mezolitik döneme ait olup olmadığı anlaşılacak. Eğer sonuç olumlu çıkarsa insanoğlunun yerleşik hayata Neolitik dönemden çok daha erken geçtiği Anadolu’da ispatlanmış olacak. Böyle bir sonuç tüm insanlık tarihi açısından devrim sayılacağı gibi, insanlık tarihi yeniden yazılacak. Kesin sonucu öğrenmek için testlerin sonuçlanmasını bekliyoruz.”

Kaynak: www.arsiv.ntvmsnbc.com